Page content

Vissen voelen ook pijn

Een vis kan lijden is wetenschappelijk vastgesteld. Maar of vissen angst kennen, te vergelijken met die van mensen, daarover debatteren academici, vissers en dierbeschermers nog. ‘Vissen zijn glibberige beesten, hun aaibaarheid is bijna nul, ze zijn koudbloedig en verblijven in een andere omgeving. Daardoor roepen ze weinig sympathie op’, denkt Gert Flik, hoogleraar organismale dierfysiologie aan de Radboud Universiteit in Nijmegen.

Ze zijn ook lang niet zo leuk als tekenfilmvis Nemo, die met zijn heftige gelaatsuitdrukkingen en grote schrik-ogen sympathie weet te winnen. ‘Bij angst of stress hebben vissen geen herkenbare mimiek, ze schreeuwen niet, en ze zijn ook nog moeilijk individueel te onderscheiden. Dat beïnvloedt ons denken’, aldus de Gert Flik.

Vissen welzijn

In de dierenwelzijnsdiscussie bungelen vissen roemloos onderaan. Om daar verandering in te brengen, heeft Flik vorige jaar de Eerste Nijmeegse Cursus Welzijn van Vissen georganiseerd. Deze cursus, bestemt voor een gemêleerd gezelschap van dierbeschermers tot viskwekers, van onderzoekers en beleidsambtenaren tot visinkopers, was succesvol.. ‘Het is onze passie als onderzoekers om te ontrafelen hoe bijvoorbeeld de hormoonhuishouding bij vissen door stress verandert, maar we willen de kennis die we opdoen ook overdragen. Ik beschouw het als een missie om er voor te zorgen dat dieren zo min mogelijk lijden.’

Kees Kloet kan zich daarin prima vinden. In IJmuiden kweekt hij zo’n 100 ton yellowtails per jaar, bestemd voor de sushi in binnen- en buitenland. Hij juicht de cursus toe. ‘Het is goed om nieuwe inzichten op te doen en het maatschappelijk debat te volgen, we zijn een kleine sector, dan moet je dat als bedrijf zelf doen.’

Vissen human doden, kan dat?

Zijn vissen doodt door ze uit de kweekbak in ijswater te scheppen. ‘Dat is niet onomstreden. In samenspraak met onderzoeksinstituut Imares denken we na over alternatieven, bijvoorbeeld doding met een stroomstoot. Die techniek bestaat al voor paling en meerval, maar voor onze vissoort moet die opnieuw worden ontwikkeld. Economisch moet dat wel haalbaar zijn. In andere delen van Europa, zeg maar onder België, word ik vreemd aangekeken als ik over dit dilemma vertel: wat is er dan mis met ijswater?’ Met die vraag weet ‘oceaanbeschermer’ Dos Winkel van de Sea First Foundation wel raad. ‘Niet humaan. Vissen doen er in ijswater ruim een uur over om dood te gaan; een overtreding van EU-regels.’ Dat haalt het echter nog niet bij de tonnen vis die levend van hun ingewanden wordt ontdaan en dan verder liggen te creperen. 13-8 vis 3

‘Vissen worden behandeld als bakstenen. Eindelijk zitten verschillende partijen aan tafel om te praten over wat iedereen allang weet: vissen zijn gewone gewervelde dieren met pijn, stress en angst.’

Gert Flik formuleert dat voorzichtiger. ‘Het wetenschappelijk onderzoek heeft de laatste jaren harde bewijzen op tafel gelegd dat een vis meer is dan een kouwe onder-water-machine. Dat vissen pijnprikkels waarnemen en stress ervaren, dat staat buiten kijf, maar we komen er ook steeds meer achter wat er gebeurt in de hersenen. Een vis reageert niet alleen reflexmatig, maar past ook zijn gedrag aan. Hij is zich bewust van zijn omgeving; hij kan lijden. Dus moet je die dieren ook onder zo goed mogelijk omstandigheden kweken of vangen en zo humaan mogelijk doden’, aldus Flik. ‘Dat is dus niet een half uur op dek van een boot liggen spartelen of uren aan een haak zitten van een longline.’

13-8 vis 2

Wettelijke regeling voor doden van vissen noodzakelijk

Het wordt tijd voor een wettelijke regeling over het doden van vissen. De gangbare dodingsmethoden zijn dan ook gruwelijk. De methoden zijn allemaal ruw, wreed en duren lang. De enige manier om een vis snel en quasi pijnloos te doden, is het dier verdoven en/of hersendood maken. Dit gebeurt in de praktijk echter zelden of niet. In de zeevisserij worden de dieren in reusachtige sleepnetten meegevoerd en samengeperst, of ze komen terecht in de ‘muren des doods’: staande netten die alle zeeleven verwoesten en de oceaanbodem in een leeg maanlandschap veranderen. Een van de meest voorkomende dodingsmethoden is verstikking. Vissen worden uit de zee opgehaald en leveren vervolgens een bittere doodstrijd op het dek van het schip. In tegenstelling tot wat je misschien zou denken, gaan vissen namelijk niet onmiddellijk dood op het droge. Haringen leven nog zo’n 35 minuten, kabeljauwen en wijtingen een uur en tongen en schollen vechten nog vier uur voor hun leven.

Gaan we ons hier druk over maken? Wat vinden jullie?

Bron: diverse

Trefwoorden: vissen, pijn, humaan doden, wettelijke regeling

Comment Section

0 reacties op “Vissen voelen ook pijn

Plaats een reactie


*