Page content

Grondstoffen worden steeds belangrijker

Het CO2 sprookje

In het huidige politieke klimaat is er veel aandacht voor duurzaamheid, waarbij het begrip duurzaamheid veelal eenvoudig vertaald wordt in aandacht voor CO2. Alles wordt opgehangen aan CO2, de footprint, de CO2 ladder, enz. Het is een abstract begrip, waarbij het van belang is onderscheid te maken tussen kortcyclische en langcyclische kringlopen om de milieueffecten goed te kunnen duiden. Deze grote nadruk op CO2 is kortzichtig, maar politiek praktisch. Je geeft aan één stof een betekenis die het niet heeft en vervolgens maak je duidelijk dat, als je dat probleem op de lange duur oplost, je daarmee veel milieuproblemen, in ieder geval het voor iedereen zichtbare punt van de klimaatverandering aanpakt.

Energie geen probleem meer

De CO2 problematiek vertaalt zich ook in een energie problematiek. Zolang we fossiele brandstoffen gebruiken hebben we een CO2 probleem, omdat de fossiele brandstoffen de langcyclische CO2 betreffen. Het is CO2 die miljoenen jaren geleden is opgeslagen en nu in enkele honderden jaren, sinds de industriële revolutie, weer vrijkomt. Maar het kan ook anders. Als we energie duurzaam kunnen opwekken, bijvoorbeeld via zon of wind, hebben we in principe CO2 vrije energie.

Er valt op de aarde ca. 174.000 TW aan zonne-energie, ons totale aardse energievermogen bedraagt ca. 16-20 TW. De hoeveelheid energie die de aarde bereikt, is ca. 9000 maal groter dan de energiebehoefte van alle 6,5 miljard mensen samen. Deze energie moet echter over een vrij groot oppervlak ‘geoogst’ worden om economisch rendabel te worden. Het woord oogsten is hier zeker van toepassing, omdat de landbouw al eeuwen niets anders doet dan zonne-energie oogsten in biochemisch gebonden vorm, zoals zetmeel in granen of aardappelen. Met een stevig geloof in onze technologische ontwikkelingen, kan ik me voorstellen dat we het energieprobleem binnen 15-20 jaar duurzaam kunnen oplossen.

Als wereldwijde zakelijke en politieke belangen de ontwikkelingen niet tegenhouden, hebben we binnen die periode allemaal genoeg energie via de zon en de wind, ook een vorm van zonne-energie, dus duurzaam, zodat we voor energie geen of slechts een zeer geringe milieubelasting hoeven te rekenen. Mogelijk hebben we dan zelfs methoden ontdekt om de nulpunt energie exploiteerbaar te maken.

Grondstoffen problematiek

Zodra we geen of nauwelijks milieubelasting voor energie hoeven te rekenen, wordt in één keer het onderdeel grondstoffen en materiaal dominant. Niet in absolute zin, maar in relatieve zin.  

Uit vele honderden berekeningen met LCA(levenscyclusanalyse)-rekenmodellen als bijvoorbeeld GreenCalc, waar NIBE mede-initiatiefnemer van was, blijkt dat het materiaalaandeel van de milieubelasting van gebouwen over hun levensduur slechts ca. 15-20% uitmaakt. Energieverbruik is momenteel nog verreweg dominant met een aandeel van 75-85% van de totale milieubelasting over de levensduur van het gebouw.

 

 

 

 

 

 

Uit de drie grafieken is te zien dat de energiecomponent de belangrijkste milieubelasting van een gebouw is. Is het gebouw echter energiezuiniger of zelfs energieneutraal, dan wordt relatief gezien de materiaal component de belangrijkste vorm van milieubelasting. De linksboven grafiek komt overeen met een Milieu-Index-Gebouw van 200 (wordt als duurzaam inkopen gezien), rechtsboven een Milieu-Index-Gebouw van 500 en hiernaast een Milieu-Index-Gebouw 1.000. Dit is in principe een energieneutraal gebouw en heeft daarom ook geen milieubelasting meer op energiegebied. We zien dat materiaal de belangrijkste milieubelasting wordt zodra de energie component is opgelost. (bron: NIBE).

De milieubelasting van materiaal is betrekkelijk moeilijk te reduceren. Uit analyses van GreenCalc berekeningen die we bij het NIBE hebben gemaakt, blijkt dat de milieubelasting van materialen op gebouwniveau momenteel maximaal een factor drie kan worden gereduceerd met onze huidige techniek. Daarmee blijft de materiaalcomponent een belangrijk item waarvoor nog veel onderzoek nodig zal zijn. Het is noodzakelijk om de milieubelasting van de materiaalcomponent van gebouwen ook wezenlijk terug te brengen, anders blijft de materiaalcomponent de bottleneck. We stevenen al af op grondstoffen en materiaal schaarste. We moeten out-of-the-box denken om de materiaalcomponent te verlagen.

In een volgende blog zal ik daar op terug komen.

Bron: Michiel Haas

Geschreven: 130216

 

 

Comment Section

1 reactie op “Grondstoffen worden steeds belangrijker


Door Maarten Wiersma op 29 september 2016

Hallo Michiel,
Omdat onveranderbare bouwwerken voortijdig gesloopt moeten worden, gaat 50% van alle energie die de bouwsector jaarlijks verbruikt door het putje. Dat geeft een heel ander beeld van in energie verbruik in onveranderbare gebouwen. Andere bouworganisatie, andere manier van bouwen en richten op de lange termijn is de oplossing.
Lijkt utopisch maar in een keer goed is eenvoudiger dan ‘een riedel duurzame maatregelen’

Plaats een reactie


*