Page content

Genezend gif – belang van biodiversiteit

De Hongaarse slangenkenner Zoltan Takacs ziet de jungle als apotheek. Talloze dierlijke giffen kunnen als farmaceutische grondstof dienen, zegt hij. Niets in de natuur is zo dodelijk als dierlijk gif. Het goedje uit de kaken en stekels van dieren die langs bospaden loeren en in kelders of onder houtstapels schuilen, is zorgvuldig geëvolueerd tot een brouwsel dat elk lichaam kan uitschakelen.

Het is een complexe cocktail van giftige eiwitten en peptiden (korte aminozuren die lijken op eiwitten). De diverse moleculen hebben verschillende taken en effecten, maar ze werken samen om zo veel mogelijk schade aan te richten. Sommige vallen het zenuwstelsel aan door signalen tussen zenuwen en spieren te blokkeren. Andere tasten moleculen van het doelwit aan waardoor cellen en weefsels uiteenvallen. Bij het ene slachtoffer stolt het bloed en stopt het hart, bij het andere wordt stolling juist tegengegaan en ontstaan fatale bloedingen. Alle gifstoffen zijn veelzijdig en hebben meerdere uitwerkingen. Met één enkele beet kunnen tientallen, soms honderden gifstoffen worden toegediend. Sommige daarvan zijn bekend, andere uniek. In hun evolutionaire wapenwedloop hebben roof- en prooidieren hun technieken constant bijgeslepen. Soms komt daaruit een zeer krachtige vloeistof voort. Stel je voor: eerst vergiftig je je vijand, dan bewerk je hem met een mes en ten slotte jaag je hem een kogel door het hoofd… Zo gaat gif ook te werk. Opmerkelijk genoeg zijn sommige gifstoffen juist vanwege hun dodelijke eigenschappen zeer waardevol voor de geneeskunde. Veel toxinen vallen dezelfde moleculen aan die ook voor de behandeling van ziekten worden gemanipuleerd. Gif werkt snel en heel gericht. De actieve stoffen – de peptiden en eiwitten die als toxinen en enzymen werken – passen als ‘sleutels’ op de ‘sloten’ van bepaalde moleculen. En zo werken de meeste medicijnen ook: ze bezetten moleculaire sloten en verhinderen daarmee de aanval van ziekmakende sleutels. Hoewel het lastig is om toxinen te vinden die op één bepaald slot passen, hebben gifstoffen al enkele supermedicijnen voor hartziekten en diabetes opgeleverd. Nieuwe behandelingen voor onder meer auto-immuunziekten en kanker zijn mogelijk binnen tien jaar beschikbaar.(…)

 

Bron: National Geographic 130202 / Jennifer S. Holland

Comment Section

0 reacties op “Genezend gif – belang van biodiversiteit

Plaats een reactie


*